บัตรสวัสดิการแห่งรัฐ กับจุดเริ่มต้นของสังคมไร้เงินสด(Cashless society)ในประเทศไทย

ข้อเสนอแนะการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีสารสนเทศในบริการภาครัฐ เรื่อง บัตรสวัสดิการแห่งรัฐ กับจุดเริ่มต้นของสังคมไร้เงินสด(Cashless society)ในประเทศไทย บัตรสวัสดิการแห่งรัฐ(บัตรผู้มีรายได้น้อย)ได้เปิดให้ใช้งานเมื่อวันที่ 1 ตุลาคมที่ผ่านมา ซึ่งก่อนหน้านี้ก็มีเสียงวิภาควิจารณ์อย่างมากมายทั้งด้านดีและไม่ดี อย่างไรก็ตาม ผมเองขอมองอีกด้านหนึ่งของนโยบายบัตรสวัสดิการแห่งรัฐ ว่านี้อาจเป็นจุดเริ่มต้นของสังคมไร้เงินสด(Cashless society)ในประเทศไทยก็เป็นไปได้ สังคมไร้เงินสดคืออะไร ขอกล่าวสั้นๆว่า สังคมไร้เงินสดคือสังคมที่ใช้การชำระเงินผ่านระบบอิเล็กทรอนิกส์เป็นหลัก แทนการใช้เงินสด เช่นการชำระเงินผ่านบัตรเครดิต การโอนเงิน ระบบ QR code และ e-wallet เป็นต้น ขออภัย ไม่รับเงินสด นโยบายนี้สร้างสังคมไร้เงินสดอย่างไร 1. ทำให้ผู้มีรายได้น้อยหรือคนระดับรากหญ้าคุ้นเคยกับการใช้บัตรแทนเงินสด ข้อมูลจากกระทรวงการคลังระบุว่ามีผู้ลงทะเบียนเป็นบุคคลรายได้น้อยประมาณ 14 ล้านคน ซึ่งคิดเป็นประมาณ 20% ของคนไทยทั้งประเทศ การใช้จ่ายผ่านบัตรสวัสดิการฯของคนกลุ่มนี้จะทำให้เกิดการปรับเปลี่ยนทัศนะคติ สร้างความคุ้นเคยให้เกิดการยอมรับในระบบชำระเงินทางอิเล็กทรอนิกส์มากขึ้นเรื่อยๆ ซึ่งไม่ได้เกิดกับผู้ถือบัตรเท่านั้น แต่จะเกิดขึ้นกับคนในครอบครัวหรือบุคคลรอบข้างด้วย 2. ทำให้เกิดร้านค้าขนาดเล็กที่รับบัตรอิเล็กทรอนิกส์มากขึ้นเรื่อยๆ ปกติร้านค้าที่รับชำระผ่านบัตรอิเล็กทรอนิกส์ก็จะเป็นร้านค้าตามห้าง ร้านในย่านการค้า ร้านขนาดใหญ่ หรือร้านแฟรนไซส์เท่านั้น แต่นโยบายนี้จะทำให้เราเห็นร้านขายของขนาดเล็กตามชุมชนหันมารับชำระผ่านบัตรฯมากขึ้นเรื่อยๆ เพราะแน่นอนว่าบรรดาผู้ค้าทุกคนก็ต้องการให้ลูกค้ามาซื้อของที่ร้านของตัวเอง การที่ไม่สมัครเข้าร่วมโครงการร้านธงฟ้าประชารัฐเพื่อติดตั้งเครื่องรูดบัตรสวัสดิการฯ ก็เหมือนการปิดประตูร้านตัวเองใส่หน้าลูกค้าจำนวนมากที่มีเงินพร้อมจะจ่าย ซึ่งจะทำให้ผู้ค้าเกิดความเคยชินกับระบบชำระเงินทางอิเล็กทรอนิกส์ และมีแนวโน้มว่าจะรับชำระเงินผ่านระบบอื่นๆในอนาคต เช่นบัตรเครดิต QR code…